KONUŞMA · TELAFFUZ ATÖLYESİ
Anlaşılan telaffuz
Çoğu dilin bir iki sesle ayırdığı yeri Korece üç sesle ayırır. 불 (ateş), 뿔 (boynuz) ve 풀 (çimen) ayrı kelimelerdir. Birini söyleyin; hangi kelime olarak çıktığını ve yanlışsa neyi değiştirmeniz gerektiğini söyleyelim.
Yalnızca yanlış sesin başka bir kelimeye dönüştüğü yerlerde puanlarız. Ses tanımanın ne duyduğunu dürüstçe söyleyebildiği tek yer orası; üstelik Korecenin en zor yeri de orası. Geri kalanında puan uydurmak yerine sesi dinletir, karşılaştırmayı size bırakırız.
ateş
Bu tarayıcı dinleyemiyor
Chrome ve Safari sizi duyabilir, Firefox duyamaz. Dinleyemeden puanlıyormuş gibi yapmayacağız — bunun yerine sesi dinletelim, siz kendi sesinizle karşılaştırın.
Yalın · gergin · nefesli
Türkçede iki ünsüz olan yerde Korecede üç ünsüz var. 불, 뿔 ve 풀 üç ayrı kelimedir. Asıl tuzak şu: Türkçe ünsüzleri ötümlülüğe göre ayırır (p/b), Korece ise nefese göre. Türkçe kelime başındaki p t k biraz nefesli çıkar ve bu yüzden kulağa nefesli ㅍ ㅌ ㅋ’ye yakın gelir; Türkçe b d g tamamen ötümlüdür ve kulakta yalın ㅂ ㄷ ㄱ’ye oturur. Üçüncü üyeye yer kalmaz: gergin ㅃ ㄸ ㄲ sizin sisteminizde yoktur ve onları sıfırdan kurmanız gerekir. Bir de şu: Korece yalın ünsüz kelime başında ötümsüzdür, iki ünlü arasında ötümlüleşir; yani ötümlülük size sağlam bir ipucu vermez. Sese değil, nefese kulak verin.
Dudaklarınızın bir parmak önünde bir kâğıt tutun ve üçünü art arda söyleyin. Nefesli ses (ㅍ) kâğıdı sertçe ileri iter. Yalın ses (ㅂ) kâğıdı hafifçe kıpırdatır. Gergin ses (ㅃ) kâğıdı neredeyse hiç oynatmaz: nefes vermek yerine gırtlak sıkılır ve ses tam dudaklar açıldığı anda başlar. Türkçede gergin ünsüz yoktur; ㅃ için “p” deyin ama nefesi tamamen tutun ve gırtlağı sıkın. ㅂ için kâğıdı ancak titretecek kadar küçük bir nefes yeter. ㅍ için Türkçe “p”den daha güçlü bir nefes verin: kâğıt sıçrayana kadar abartın. Tanıdık bir şey de var: Korecede son ünsüz ünlüden önce ötümlüleşir (밥이 [바비] olarak okunur), tıpkı Türkçede kitap → kitabı olduğu gibi.
Bilerek puanlamadıklarımız
Başka kaynaklar bunları alıştırma olarak verir. Biz bilerek çıkardık ve nedenini söylemek doğru olur — başka yerde bu alıştırmalarla karşılaştığınızda kendiniz karar verebilesiniz diye.
- ㅐ · ㅔ (개 · 게)ㅐ ile ㅔ’yi ayırma alıştırması yapmıyoruzSeul’de kırk yaşın altındaki çoğu kişide bu iki ünlü tek bir sese birleşmiştir. Anadili konuşanlar 개 ile 게’yi sesten değil bağlamdan ayırır ve aynı nedenle mesajlaşırken sık sık karıştırır. Bunu puanlamaya kalkan bir makine yazı tura atmış olurdu; artık var olmayan bir farkı duymayı öğreten bir alıştırma da üçlü ünsüz ayrımına ayırmanız gereken zamanı elinizden alır.
- ㅚ · ㅙ · ㅞ (외 · 왜 · 웨)ㅚ, ㅙ ve ㅞ’yi birbirinden ayırmıyoruzAynı hikâye, yalnızca daha ileri gitmiş. Bugün neredeyse herkes bu üçünü aynı söyler. Onları çıkarılacak sesler olarak değil, ezberlenecek yazımlar olarak öğrenin.
- 낫 · 낮 · 낯 · 밭 → all [ㄷ]Son ㅅ, ㅈ, ㅊ ve ㅌ bir telaffuz sorunu değilDuraklamadan ya da ünsüzden önce hepsi aynı tutulan ㄷ sesiyle kapanır; bu yüzden 낫, 낮 ve 낯 orada gerçekten aynı duyulur: yanlış söylemenin yolu yoktur ve ağızda düzeltilecek bir şey de yoktur. Ama iki şeyi aklınızda tutun. Ünlüden önce asıl ünsüz geri gelir (낫이 [나시], 낯이 [나치]), yani yazım yine de önemlidir. Ve son ㅎ bu listede değildir: hiçbir zaman tutulan ㄷ olarak çıkmaz; ünlüden önce kaybolur (놓아 [노아]) ve ardından gelen ㄷ’yi ㅌ’ye çevirir (놓다 [노타]). İkisi de ses değişimleri ekranının işidir, bu ekranın değil.