1 дэх шат · гийгүүлэгч
Амнаас гарсан таван хэлбэр
Солонгос хэлний үндсэн гийгүүлэгч арван дөрөв боловч цээжлэх нь ердөө тав. Үлдсэн есөөс найм нь тэр таван дээр зураас нэмсэн нь, ес дэх нь болох ㄹ бол өөрийн гэсэн хэлбэртэй.
Хэлний ар
어금닛소리 · 牙音
Хэлний үндэс хоолойг хаах хэлбэр. Хэлний ар өргөгдөж зөөлөн тагнайд хүрнэ.
훈민정음 해례본: 혀뿌리가 목구멍을 막는 모양
Үндсэн үсэг: хэлний үндэс хоолойг хаах хэлбэр.
ㄱ дээр нэг зураас. Байрлал нь ижил, амьсгал илүү гарна.
Хэлний үзүүр
혓소리 · 舌音
Хэлний үзүүр дээд буйланд хүрэх хэлбэр. Хэлний үзүүр дээд шүдний ард шууд хүрнэ.
훈민정음 해례본: 혀끝이 윗잇몸에 닿는 모양
Үндсэн үсэг: хэлний үзүүр дээд буйланд хүрэх хэлбэр.
ㄴ дээр нэг зураас. Агаарыг хамар руу явуулалгүй хэлээрээ бүрэн хаана.
ㄷ дээр дахиад нэг зураас. Амьсгал хамт тэсэрнэ.
Зураас нэмж хийсэн үсэг биш, тусад нь үүссэн хэлбэр. Эгшгийн хооронд хэлний үзүүр ганц удаа цохино (монгол р шиг чичирдэггүй), үеийн төгсгөлд л авиа гарна.
Уруул
입술소리 · 脣音
Амны хэлбэрийг урдаас нь харсан нь. Хоёр уруул хаагдаад нээгдэнэ.
훈민정음 해례본: 입의 모양
Үндсэн үсэг: амны хэлбэрийг урдаас нь харсан нь.
ㅁ дээр зураас нэмсэн нь. Хамраар дуугаралгүй уруул тэсэрнэ.
ㅂ -аас нэг алхам цааш. Амьсгал хамт тэсэрнэ.
Шүд
잇소리 · 齒音
Шүдний хэлбэр. Шүдний хоорондох нарийн завсраар агаар шүргэн гарна.
훈민정음 해례본: 이의 모양
Үндсэн үсэг: шүдний хэлбэр.
ㅅ дээр нэг зураас. Агаарыг нэг удаа хааж байгаад шүргэн гаргана.
ㅈ дээр дахиад нэг зураас. Амьсгал хамт тэсэрнэ.
Хоолой
목구멍소리 · 喉音
Хоолой нээлттэй байх хэлбэр. Амаа нээсэн чигээр хоолойноос авиа гарна.
훈민정음 해례본: 목구멍의 모양
Үндсэн үсэг: хоолой. Үений эхэнд авиагүй, зөвхөн байраа хадгална. Эцсийн байрлалд «нг» [ŋ] авиа гарна.
ㅇ дээр зураас нэмсэн нь. Нээлттэй хоолойгоор амьсгал гаргана.
Хоёр удаа бичиж илүү чангаруулсан авиа
Таван авиаг үсгийг давхарлан бичнэ. Шинэ үсэг биш тул үсгийг одоо ч хорин дөрөв гэж тоолно. Хоолойгоо чангалж, амьсгалаа огт тэслэлгүй гаргаарай — дээрх сэлүү авианы яг эсрэг нь.
Одоо өөрөө бичиж үзээрэй
Саарал үсгийн дээгүүр хуруу эсвэл хулганаар дагаж татаарай. Дүгнэхгүй — энэ бол шалгалтын хуудас биш, цаас.