Nauka hangulu

W tym tygodniu możesz nauczyć się czytać po koreańsku.

To nie deklaracja, tylko arytmetyka. Koreańskie pismo ma 24 litery, a te 24 powstały z 8 kształtów. Poniżej: skąd wziął się każdy kształt i co z nim zrobić.

W liczbach

24liter do nauczenia

Czternaście spółgłosek i dziesięć samogłosek. Cała reszta koreańskiego pisma to te litery w połączeniach — nie ma drugiego zestawu do zapamiętania później ani znaków wykraczających poza nie.

Ortografia hangul (한글 맞춤법), art. 4
8kształtów, z których powstały wszystkie 24

Pięć kształtów spółgłoskowych zdjętych z ust i trzy znaki samogłoskowe — niebo, ziemia, człowiek. Każda inna litera to jeden z nich z dodaną kreską albo kropką. Naucz się ośmiu, reszta przyjdzie sama.

Hunminjeongeum Haerye (훈민정음 해례본), 1446
11,172bloków sylabowych

19 nagłosów × 21 śródgłosów × 28 wygłosów. Nigdy nie uczysz się sylaby jako całości — **składasz** ją, tak jak składa się słowo z liter.

Sylaby hangul w Unicode, U+AC00–U+D7A3
1443zaprojektowany, nie odziedziczony

Większość systemów pisma dochodziła do dzisiejszego kształtu przez stulecia. Hangul zaprojektowali król Sejong i jego uczeni, a uzasadnienie każdej litery ogłoszono w 1446 roku — dzięki temu możemy przeczytać, dlaczego każdy kształt jest taki, jaki jest.

Hunminjeongeum, ogłoszony w 1446 (stworzony w 1443)
1997Pamięć Świata UNESCO

Hunminjeongeum Haerye — księga wyjaśniająca projekt — znajduje się na Liście Pamięci Świata UNESCO. UNESCO nadało też imię króla Sejonga swojej światowej nagrodzie za walkę z analfabetyzmem.

Lista Pamięci Świata (1997); Nagroda UNESCO im. Króla Sejonga (ustanowiona w 1989)
1:1litera do dźwięku

Jedna litera odpowiada jednemu dźwiękowi i ta odpowiedniość niemal się nie zmienia. Gdy znasz te 24, przeczytasz koreańskie słowo na głos poprawnie, nawet nie wiedząc, co znaczy — podobnie jak w polskim, a inaczej niż w angielskim.

Zrewidowana latynizacja koreańskiego (국어의 로마자 표기법)

Pismo cechowe

W większości alfabetów kształt litery nie mówi nic o dźwięku. W hangulu mówi podwójnie: kształt podstawowy wskazuje, gdzie w ustach dźwięk powstaje, a dodana kreska — że powstaje z większą siłą. Językoznawcy nazywają pismo o takiej właściwości cechowym, a hangul jest tym, którego używa się na co dzień.

ㄱgㅋkjedna kreska = jeden przydech, w każdej grupie
Geoffrey Sampson, Writing Systems (1985), rozdz. 7

Sześć słów, które przeczytasz najpierw

Zobacz wszystkie
나무namudrzewo
아기aginiemowlę
오이oiogórek
우유uyumleko
코konos
비bideszcz

Cała droga, od początku do końca

14 spółgłosek · 10 samogłosek